Diyarbakır’da Osmanlı Zarafetini Yaşatan Demir Kapı Ustası

“Her Kapı, Yapıldığı Şehrin Kültürünü Yansıtır”

12 yıldır demir kapı ustalığı yaptığını belirten Recep Akdöver, geçmişte kapı yapımında büyük emek ve işçiliğin ön planda olduğunu söyledi. Akdöver,
“Eskiden her bir kapının üzerine işlenen desenler, o şehrin kültürünü ve kültürel motiflerini yansıtırdı. Kapılar sadece bir giriş değil, aynı zamanda birer sanat eseriydi.” dedi.

Kapı Tokmakları Mesaj Taşıyordu

Demir kapılarda kullanılan tokmakların dahi anlamlar taşıdığını vurgulayan Akdöver,
“Kapı tutamakları genellikle 1-2 kilo ağırlığında, işlemeli demirden yapılırdı. Kapıların üzerinde kadınlar ve erkekler için ayrı ayrı iki tokmak bulunurdu. Bu tokmaklar ince ince işlenir, motifli hale getirildikten sonra kapıya monte edilirdi.” ifadelerini kullandı.

Mesleğe Çıraklıkla Başladı, Ustalığa Uzandı

Demir kapı ustalığını küçük yaşlarda abisinin yanında çıraklık yaparak öğrendiğini anlatan Akdöver, zamanla mesleğin tüm inceliklerini öğrendiğini belirtti.
“Eskiden bu mesleğe olan talep çok fazlaydı. Şimdi talep azaldı ancak Sur içinde bu geleneği yaşatmaya devam ediyoruz.” diye konuştu.

“Bu Meslek Sabır ve Emek İster”

Demirin sert bir malzeme olduğuna dikkat çeken Akdöver,
“Demire şekil vermek oldukça zordur. Biz sabırla kapılara motifler işliyoruz. Kakma ve oyma gibi çalışmalar yaparak kapıları şekillendiriyoruz.” dedi.

Selçuklu ve Osmanlı İzleri Günümüzde Yaşatılıyor

Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait kapı ve kilit sistemlerinin, seri üretim ürünlere kıyasla daha dekoratif ve uzun ömürlü olduğunu belirten Akdöver, üretimlerinde Selçuklu geometrik desenlerini baz aldıklarını söyledi.
“Geleneklere bağlı kalarak üretim yapıyoruz. Her parçanın çizimini ve tasarımını kendimiz yapıp uyguluyoruz. Çalışmalarımıza kendi stilimizi de yansıtıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Kapı Tokmaklarındaki Motiflerin Gizli Anlamları

Kapı tokmaklarında yer alan motiflerin derin anlamlar taşıdığını dile getiren Akdöver, şu bilgileri paylaştı:
“Lamba motifli tokmak, evin ocağının sönmemesini ve hayatın daim olmasını simgeler. Kuş

motifi, ev sahibinin gurbette bir yakınının olduğu ve haber beklediği anlamına gelir. Kuş kafasını andıran motifler evin Müslüman bir aileye ait olduğunu gösterir. Öküz motifi aile birliğini simgeler. Akrep ve yılan gibi motifler ise Şaman kültüründen günümüze ulaşmıştır.”

“Her Kapı Ustanın İmzasını Taşır”

Yaptıkları işin sadece bir meslek olmadığını vurgulayan Recep Akdöver,
“Biz işimizle tarihi ve kültürel değerleri yaşatmaya çalışıyoruz. Usta emeğinin olduğu sanatlarda seri üretim olmaz. Her bir kapı, sabır ve emekle özgün şekilde yapılır ve ustasının imzasını taşır.” dedi.