Türkiye’de Tütün Kullanımına Radikal Sınırlama İddiası

Türkiye’de tütün kullanımına ilişkin en kapsamlı düzenlemelerden biri için hazırlanan yasa taslağı, sigara ve diğer tütün ürünlerine yönelik ciddi sınırlamalar getiriyor. 41 maddeden oluşan düzenleme, hem kullanım alanlarını daraltmayı hem de denetimleri sıkılaştırmayı hedeflendiği iddia edildi.

Taslağa göre, kamu binaları, eğitim ve sağlık kuruluşları ile çocukların bulunduğu alanlarda tütün kullanımı tamamen yasaklanacak. Açık hava etkinlikleri de yasak kapsamına alınırken, yeme-içme sektöründe genel bir kısıtlama uygulanacak.

İşletmelere sınırlı istisna

Yeni düzenleme, işletmeler için sınırlı bir istisna da içeriyor. Buna göre, toplam alanın yüzde 10’unu aşmayan ve 20 metrekareyle sınırlandırılan özel bölümlerde tütün kullanımına izin verilecek. Ancak bu alanların dışarıdan görünmemesi, servis yapılmaması ve 18 yaş altı kişilerin girişine kapalı olması şart koşuluyor.

Araç içinde sigara yasaklanıyor

Taslakta dikkat çeken bir diğer madde ise araç içi kullanım yasağı oldu. Sürücü koltuğunda sigara içilmesi tamamen yasaklanırken, taksiler dahil tüm toplu taşıma araçlarında tütün ürünlerinin kullanımı engellenecek. Otellerde ise yalnızca belirlenen özel odalarda sigara içilebilecek.

Denetim ve cezalar artırılıyor

Yeni sistemle birlikte sahada aktif görev yapacak “tütün denetim ekipleri” oluşturulacak. Bu ekipler, ihlallere anında müdahale ederek doğrudan ceza kesebilecek.

Yasaklı alanlarda sigara içenlere 5 bin TL para cezası uygulanacak. Kurallara uymayan işletmelere ise 50 bin TL’den başlayan yaptırımlar getirilecek. Tütün ürünlerinin satış ve reklamına ilişkin ihlallerde cezaların 5 milyon TL ile 25 milyon TL arasında değişmesi öngörülürken, standart dışı üretimde bu rakamın en az 30 milyon TL’ye çıkacağı belirtiliyor. Tekrarlanan ihlallerde iş yeri kapatma ve ruhsat iptali de gündeme gelecek.

Yeni nesil ürünler de kapsamda

Taslak, yalnızca klasik tütün ürünlerini değil, elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin içeren tüm sistemleri de kapsayacak şekilde genişletildi.

2040 hedefi

Düzenlemenin en çarpıcı yönü ise uzun vadeli hedefi oldu. Taslağa göre, 2040 yılı itibarıyla tütün ürünlerinin üretimi, satışı ve kullanımı tamamen yasaklanacak. Bu hedefle birlikte, tütünün toplum hayatından kademeli olarak çıkarılması planlanıyor.