Zerzevan Kalesi’nde Yeni Restorasyon Hamlesi

Zerzevan Kalesi’nde yürütülen restorasyon çalışmaları genişletiliyor. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan 3 bin yıllık tarihi kalede, Arsenal, yeraltı kilisesi, Mithras kutsal alanı ve tonozlu sarnıçlar için yeni restorasyon süreci başlıyor.

Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde bulunan ve Roma döneminin en önemli sınır garnizonlarından biri olarak kabul edilen Zerzevan Kalesi’nde restorasyon çalışmaları hız kesmeden sürüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında yürütülen çalışmalarda, tarihi yapının farklı bölümleri için yeni restorasyon hazırlıkları tamamlandı.

Yaklaşık 60 dönümlük alana yayılan tarihi kale; 12 ila 15 metre yüksekliğindeki surları, 1 kilometreyi aşan savunma hattı, 21 metre yüksekliğindeki gözetleme kulesi, kaya mezarları, su kanalları ve onlarca sarnıcıyla bölgenin en dikkat çekici arkeolojik alanları arasında yer alıyor.

Yetkililerden alınan bilgiye göre, halen büyük kilise ve güney kulede devam eden restorasyon çalışmalarının ardından Arsenal, yeraltı kilisesi, Mithras kutsal alanı ve tonozlu sarnıçlarda da uygulama süreci başlayacak.

Kazı Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, kalenin geçmişinin Asur dönemine kadar uzandığını belirterek, yapının son mimari formunun Roma İmparatorluğu döneminde şekillendiğini söyledi.

Coşkun, Zerzevan Kalesi’nin hem Pagan hem de Hristiyanlık dönemlerinde stratejik bir merkez olarak kullanıldığını ifade ederek, “Amida ve Nisibis hattında kazısı sürdürülen tek askeri yerleşim alanı konumunda bulunuyor” dedi.

2014 yılında başlayan kazı çalışmalarının ardından restorasyon sürecinin de aşamalı şekilde devam ettiğini kaydeden Coşkun, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın tarihi alanın korunması için önemli kaynak ayırdığını vurguladı.

Dünyada ortaya çıkarılan son Mithras Tapınağı’na ev sahipliği yapan kale, aynı zamanda Roma’nın doğu sınırındaki ilk Mithras tapınağı olma özelliğini taşıyor. Bu özelliğiyle uluslararası alanda dikkat çeken Zerzevan Kalesi, 2020 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dahil edilmişti.

Restorasyon çalışmalarında uluslararası koruma kriterlerinin uygulandığını belirten Coşkun, yapılan işlemlerin temel amacının tarihi yapıları gelecek kuşaklara güvenli şekilde aktarmak olduğunu söyledi.

Hava koşulları nedeniyle oluşabilecek tahribatı önlemek için yapıların güçlendirildiğini ifade eden Coşkun, restorasyonların etaplar halinde sürdürüleceğini ve yeni çalışmaların kısa süre içerisinde başlayacağını açıkladı.