Mide ve yemek borusu kanserlerinde erken teşhisin önemine dikkat çeken bilimsel bir çalışma, Van’dan Türkiye’nin gündemine taşındı. Prof. Dr. Sebahattin Çelik tarafından hazırlanan ve 11 yıllık hastane verilerini kapsayan rapor, erken tanıya yönelik bölgesel tarama programlarının gerekliliğini ortaya koydu.
Mide ve Özofagus Cerrahisi Derneği (MÖCED) tarafından düzenlenen 2. Ulusal Mide ve Özofagus Cerrahisi Kongresi’nde sunulan çalışma, Türkiye’nin farklı illerinden kongreye katılan genel cerrahların ilgisini çekti. Van Valisi ve Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Dr. Ozan Balcı’nın katkılarıyla basılı yayın hâline getirilen rapor, bilimsel değerlendirmelerin yanı sıra sağlık politikalarına yönelik önerileriyle de öne çıktı.
11 YILLIK VERİLERDE DİKKAT ÇEKEN SONUÇ
Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde 2015-2025 yılları arasında gerçekleştirilen endoskopi ve patoloji kayıtlarının incelenmesiyle hazırlanan raporda önemli sonuçlara ulaşıldı.
Araştırma döneminde 66 bin 380 kişiye üst sindirim sistemi endoskopisi yapıldı. Patoloji sonuçlarına ulaşılan 45 bin 264 hastanın 1.469’unda kanser tespit edildi.
Çalışmanın öne çıkan bulgularından biri ise evre bilgisi bulunan hastaların yüzde 84,9’unun hastalık lokal ileri veya metastatik aşamaya ulaştıktan sonra tanı alması oldu. Bu veriler, mide ve yemek borusu kanserlerinde erken teşhis imkânlarının geliştirilmesinin önemini bir kez daha gündeme getirdi.
VAN VE ÇEVRESİ İÇİN TARAMA ÖNERİSİ
Raporda, Van ve Van Gölü havzasının mide ve özofagus kanserleri açısından özel olarak değerlendirilmesi gerektiğine işaret edildi. Türkiye genelinde kapsamlı bir endoskopik tarama programı için daha fazla bilimsel veriye ihtiyaç duyulduğu belirtilirken, ilk aşamada Van ve çevresinde bölgesel tarama çalışmalarının başlatılması önerildi.
Bu kapsamda kanser görülme sıklığının yaş ve cinsiyete göre belirlenmesi, ardından belirlenen hedef nüfusta pilot tarama programlarının uygulanması gerektiği ifade edildi. Programların başarısının ölçülebilmesi için katılım oranları, endoskopi ve patoloji hizmetlerinin kapasitesi ile maliyetlerin de değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
ERKEN TANI SAĞLIK MALİYETLERİNİ DE ETKİLİYOR
Raporda erken evrede teşhis edilen hastaların tedavi maliyetlerinin, hastalığın ileri evrelerinde tanı alanlara göre daha düşük olduğuna da dikkat çekildi.
Bilimsel çalışma, erken teşhisin yalnızca hastaların yaşam şansını artırmaya yönelik değil, sağlık kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkı sağlayabilecek bir yaklaşım olduğunu da ortaya koydu.
Kongrede paylaşılan raporla birlikte Van’da elde edilen 11 yıllık veriler, mide ve yemek borusu kanserlerine karşı erken tanı politikalarının geliştirilmesi tartışmalarına taşındı. Çalışmanın temel önerisi ise Van ve çevresinde bilimsel temelli toplum taramalarının hayata geçirilmesi oldu.
