Namazla Miraca Erelim

İnsan, sadece topraktan yaratılmış bir beden değildir; o aynı zamanda semaya yönelen bir ruha sahiptir. Bu yüzden insan, her çağda maddî olanla manevî olan arasında bir denge arayışı içinde olmuştur. İslâm, bu dengeyi namaz ile kurar. Çünkü namaz, yeryüzünde yaşayan insanın göğe açılan kapısıdır. Mirac gecesi Peygamber Efendimiz’e (s.a.s.) ikram edilen bu ibadet, ümmete bırakılmış en kıymetli mirastır.

Kur’ân-ı Kerîm Mirac hadisesini şu ayetle haber verir:

“Kulu Muhammed’i bir gece Mescid-i Haram’dan, çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksâ’ya götüren Allah, her türlü noksandan münezzehtir.”

(İsrâ Sûresi, 17/1)

Bu ilahî yolculukta, beş vakit namaz farz kılınmıştır. Bu durum, namazın sıradan bir ibadet değil; doğrudan doğruya Allah ile kul arasında kurulan eşsiz bir bağ olduğunu gösterir. Resûlullah (s.a.s.) bu hakikati şu sözle ifade etmiştir:

«الصَّلَاةُ مِعْرَاجُ الْمُؤْمِنِ»

“Namaz, müminin miracıdır.”

(Beyhakî, Şuabu’l-Îmân, no: 3034 )

Mirac, Peygamber Efendimiz’e (s.a.s.) mahsus bir yükseliş olsa da, namaz sayesinde her mümin günde beş defa manevî bir yolculuğa davet edilmektedir. Ezanla birlikte yeryüzünün gürültüsü kesilir, kul Rabbinin huzuruna çağrılır. Ezan, sadece vakti bildiren bir ses değil; “Ey insan, aslına dön” çağrısıdır.

Namazın özü, huşûdur. Allah Teâlâ, kurtuluşa eren müminleri şöyle tarif eder:

“Müminler gerçekten kurtuluşa ermiştir. Onlar ki namazlarında huşû içindedirler.”

(Mü’minûn Sûresi, 23/1-2)

Huşû, kalbin Allah karşısında titremesi; kulun, kimin huzurunda durduğunu idrak etmesidir. Huşûsuz kılınan namaz, şekil olarak namazdır; fakat ruh olarak eksiktir. Çünkü mirac, bedensel bir hareket değil, kalbin yükselişidir.

Namazın her rüknü, bu yükselişin bir durağıdır. Kıyamda kul, Rabbi huzurunda durduğunu fark eder. Rükûda, kibrini büker; secdede benliğini tamamen terk eder. Resûlullah (s.a.s.) secdenin değerini şöyle ifade etmiştir:

“Kulun Rabbine en yakın olduğu an, secdede olduğu andır.”

(Müslim, Salât, 215)

Secde, insanın Allah’a en yakın olduğu andır. Bu yakınlık, Mirac gecesinde Efendimizin Sidretü’l-Müntehâ’da ulaştığı ilahî yakınlığın, mümin için yeryüzündeki karşılığıdır. Bu sebeple secde, sadece yere kapanmak değil; nefsin ilahî huzurda erimesidir.

Gerçek namaz, insanın hayatına yansır. Allah Teâlâ bu gerçeği açıkça bildirir:

“Şüphesiz namaz, hayâsızlıktan ve kötülükten alıkoyar.”

(Ankebût Sûresi, 29/45)

Eğer bir insan namaz kıldığı hâlde yalandan, zulümden, kul hakkını yemekten vazgeçemiyorsa, o kişi namazı kılıyor olabilir; fakat namaz henüz onu taşıyamamıştır. Çünkü mirac, ahlâkî bir yükselişi de beraberinde getirir.

Peygamber Efendimiz (s.a.s.) namazın ciddiyetini şu hadisle vurgular:

“Kıyamet günü kulun hesaba çekileceği ilk amel namazdır. Namazı düzgünse, diğer amelleri de düzgün olur.”

(Tirmizî, Salât, 188; Nesâî, Salât, 9)

Bu hadis, namazın sadece bireysel bir ibadet değil; tüm hayatın merkezinde yer alan bir ölçü olduğunu göstermektedir. Namazı koruyan, aslında imanını korumuş olur.

Ne yazık ki günümüzde namaz, çoğu zaman aceleyle kılınan bir görev hâline gelmiştir. Oysa namaz, vakti daraltan değil; zamana bereket katan bir ibadettir. Resûlullah (s.a.s.) bir sıkıntı anında şöyle buyururdu:

“Bizi namazla rahatlat, ey Bilâl!”

(Ebû Dâvûd, Edeb, 78)

Bu söz, namazın yük değil; huzur kaynağı olduğunu açıkça ortaya koyar. Namaz, insanı dünyadan koparmaz; dünyayı doğru bir yere koyar.

Bugün yeniden sormalıyız: Kıldığımız namaz bizi nereye taşıyor? Kalbimizi yumuşatıyor mu, dilimizi temizliyor mu, elimizi adalete alıştırıyor mu? Eğer cevap evet ise, namaz bizi miraca taşıyor demektir.

Geliniz, namazı bir alışkanlık olmaktan çıkarıp bir şuur hâline getirelim. Her tekbirde dünyayı arkamızda bırakalım. Her secdede Rabbimize biraz daha yaklaşalım. Çünkü mirac, gökte kalmış bir hatıra değil; samimiyetle kılınan her namazda yeniden yaşanan bir hakikattir.

Namaz ile miraca erelim.