Yazın son günlerine yaklaşırken Diyarbakır’da evlerin mutfaklarında da sessiz bir hareketlilik başladı.
Tezgâhların üzerinde domatesler, biberler, patlıcanlar; balkonlarda ve damlarda ise ipe dizilmiş sebzeler göze çarpıyor. Kimi evlerde salça hazırlanıyor, kimi evlerde turşu kuruluyor. Kurutmalıklar güneşe seriliyor, kavanozlar tek tek yıkanıp kışlık hazırlıklar için kenara diziliyor.
Aslında bu telaş sadece yiyecek hazırlamak değil…
Bu, biraz da geçmişten bugüne taşınan bir kültür.
Eskiden kışın ne getireceği belli değildi. Yazın bereketinden mümkün olduğunca faydalanmak, kış aylarında sofrayı zengin tutmak gerekiyordu. Bu nedenle sebze ve meyveler kurutulur, salçalar hazırlanır, turşular kurulur, erişteler kesilir, kavanozlar doldurulurdu.
Bugün marketlerde neredeyse her ürünü yılın her döneminde bulabiliyoruz. Buna rağmen birçok aile hâlâ kendi kışlığını hazırlamaktan vazgeçmiyor.
Çünkü ev yapımı bir kavanoz domates konservesinin, güneşte kurutulmuş bir patlıcanın ya da kış günü sofraya gelen ev salçasının tadı başka…
Bir de işin ekonomik tarafı var.
Her geçen gün artan mutfak masrafları, aileleri yaz sebze ve meyvelerinden daha fazla yararlanmaya yönlendiriyor. Mevsiminde alınan ürünleri kış için hazırlamak hem sofraya çeşit katıyor hem de aile bütçesine bir nebze olsun katkı sağlıyor.
Diyarbakır’da bu hazırlıkların ayrı bir yeri var.
Kurutmalık patlıcan ve biberler, salçalar, turşular ve çeşitli kışlık ürünler sadece birer yiyecek değil; bu şehrin mutfak hafızasının da bir parçası.
Balkonlarda sallanan kurutmalıklar, güneşte bekleyen biberler ve kavanoz kavanoz hazırlanan kışlıklar bize aslında şunu hatırlatıyor:
Mevsimler değişiyor ama bazı alışkanlıklarımız değişmiyor.
Kış kapıya dayanmadan önce mutfaklarda başlayan bu tatlı telaş, belki de çocukluğumuzdan kalan en güzel geleneklerden biri.
Bir kavanozun kapağı açıldığında yalnızca yemek çıkmıyor ortaya…
Yazın bereketi, emeğin kokusu ve biraz da geçmişin hatırası çıkıyor.
Şimdi mutfaklarda kış hazırlığı zamanı.